Sogeskrift 2014

Skrevet av Bent Sigmund Olsen Søndag 07/05/2017 - 22:59

Føreord

Sogeskrift for Tysnes 2014 har nok ein gong blanda innhald. Markeringa av 200-års jubileet for grunnlova får litt plass i dette heftet. Kven var dei som for 200 år sidan skulle velja valmenn og senda folk austover til Eidsvoll?

Me finn at dette var ressursrike menn i Tysnes-samfunnet – både embetsmenn og bønder/fiskarar. Arne Ludviksen minnest dei mange band han har til Laukhammar – han tek oss med til åra kring siste verdskrigen, og han får gjeve oss innsikt i den revolusjonen som har skjedd innan samferdsle sidan den gongen.

Samferdsle er også eit stikkordfor Lars Mevatne si soga om vegbygging i Nordbustaddalen. Ein kan gjera seg mange tankar om slit og pågangsmot ved å kjøra vegen gjennom Nordbustaddalen – den kallar på respekt for generasjonane før oss.

90 år sidan spanskesykja – det er på ein måte slik at den dagsaktuelle Ebola-epidemien kjem fram i tankane. Olav Skjellevik synleggjer den maktesløyse og alle fortvila rådgjerder som kom fram i ein epidemi som dette.

Harry Solberg tek for seg nokre av Hellandsfolka som sette spor etter seg i by og bygd – fråhaldssaka vart ei viktig sak for desse folka. Og nett fråhaldssaka vil me koma attende til seinare – me ser vel litt av kampen i det Solberg skriv, men forbodstida baud på mange utfordringar også på Tysnes. Isak Gripne var ein annan tysnesing som hadde toet i seg – skap noko – få ting til å sviva. Kaare Malkenes skriv om oldefaren – gründeren som sette spor etter seg i Våge.

Arne Tvedt får oss attende til samferdsle og skriv om soga til Det Midthordlandske Dampskibsselskap – ei soge som ligg Tvedt sitt hjarta nær. På Sogesoddet dette året kjem Dag Bakka Jr. for å ta opp same tema – fjordabåtane som var så viktige for eit fjord og øysamfunn.

Hans Skaten gjev oss svaret på kven Skat-Ole var – og han skriv ei splintasoga. Dette må me ta fatt i – dei reisande – eller båtsplintane – var på 50-talet ein del det me hadde av eksotiske opplevingar i mine gutedagar. Ikkje akkurat splintaliv, men Harald Skorpen skriv med stor innsikt om notalivet på 50-60 talet og det er på høg tid at dette kjem på prent!

Hjartans takk til alle som minnest og skriv og let oss ta del i dei mange sogene frå bygdene våre. Det er litt godt å kjenna på det som var – om ikkje alt var betre før.

For Tysnes sogelag

For skriftstyret: Olav Skjellevik, Mikal Heldal

Skriftnemda 2014: Toralf Enes, Arne Tvedt, Sverre K. Dalland, Knut Rage, Olav Skjellevik, Mikal Heldal

Innhald

Tysnes i 1814
Mikal Heldal

Minner fra Laukhamar
Arne Ludviksen

Ferdslevegen frå Nordbustaddalen og vegbyggjinga framover
Lars Mevatne

Spanskesykja – eit dystert 90-årsminne
Olav Skjellevik

Tre sysken frå Økland, Flatråker, drog til Bergen og sette spor etter seg
Harry Solberg

Oldefar i Våge
Kaare M. Malkenes

Det Midthordlandske Dampskibsselskap
Arne Tvedt

Skat-Ole – Ei splintasoga
Hans M. Skaten

«Me’ noto» på 50 – 60-talet
Harald Skorpen